Erfrecht in Frankrijk

Een tweede woning in Frankrijk is een prachtig bezit. Bezit u het huis samen met uw partner dan is het echter zaak de consequenties van een overlijden eens onder ogen te zien. Door nu al kritisch naar de erfrechtelijke aspecten te kijken kan later veel ellende worden voorkomen.

Wie een tweede huis bezit zou ook moeten nadenken hoe het zit met het eigendom van de woning bij een overlijden van u of uw partner. De regels van vererving wijken namelijk af van die in Nederland. Heeft u geen testament dan erven volgens het Nederlands erfrecht uw partner en eventuele kinderen. Hoofdregel is dat Nederland successierecht heft over het wereldwijde vermogen. Daar hoort dus ook de tweede woning in Frankrijk bij. Daarna wordt het ingewikkelder want Frankrijk heft op basis van de eigen wetgeving eveneens successierecht over de tweede woning. Weliswaar is er een verdrag tussen Nederland en Frankrijk ter voorkoming van dubbele belasting, maar dat geldt niet voor successierechten. In de praktijk kan de belasting die in Frankrijk is betaald worden afgetrokken van de in Nederland verschuldigde belasting

Eigendom
Nog belangrijker dan het successierecht is echter de eigendomsverhouding. Daarbij draait het om de vraag of het Nederlandse erfrecht van toepassing is op uw huis in Frankrijk of niet. De Nederlandse regering redeneert dat dat het geval is. U bent immers Nederlander Voor de Franse overheid telt echter de ligging van het onroerend goed. Er is een verdrag dat bepaalt welk recht op welk moment van toepassing is, maar Nederland is de enige die dat heeft ondertekend. Tot het moment is onduidelijk welk recht van kracht is.
Als het Franse recht van toepassing is, dan kan de achterblijvende partner er wel eens bekaaid afkomen. De langstlevende echtgenoot heeft in het Franse erfrecht namelijk een ondergeschikte positie. Stel u echtgenote overlijdt en u blijft met uw twee kinderen achter. In dat geval heeft u niet zoals in Nederland recht op de hele (Franse) erfenis en krijgen de kinderen vordering op u. Voor wat betreft het tweede huis heeft de Nederlander in deze situatie recht op een kwart in volle eigendom of op de gehele vruchtgebruik, terwijl de kinderen het resterende gedeelte erven. Dit vruchtgebruik gaat uit van de gedachte dat de bezittingen worden doorgegeven aan de kinderen en dat de langstlevende het uitsluitend mag gebruiken. Dit erfrecht hecht meer waarde aan bloedverwantschap dan aan de huwelijksbanden. Dit kan een lastige situatie opleveren als de kinderen (bijvoorbeeld uit een eerder huwelijk) een beroep doen op dit recht. De achterblijvende partner mag het huis dan niet zonder hun toestemming verkopen.
Een oplossing kan zijn om volgens het Franse recht het huis via een zogenoemd verblijvingsbeding in de huwelijkse voorwaarden over te laten gaan naar de langstlevende echtgenoot. Ook een bepaling in het testament kan volstaan. Ingewikkeld materie waarover een notaris advies kan geven. Deze moet ervoor zorgen dat de inhoud niet in strijd is met het Franse recht.

Samenwonen
Samenwoners moeten ook alert zijn, zij hebben onder het Franse recht nog minder recht. Nederlandse samenlevingsvormen zoals geregistreerd partnerschap en een samenlevingscontract worden in Frankrijk niet erkend. Dat betekent dat de eigendomsverhouding goed per testament moet worden geregeld, waarbij opnieuw moet worden bekeken of dit niet tegen het Franse recht ingaat. Regelt u niets dan loopt u de kans dat een deel van het huis naar de nabestaanden van uw partner vererven. Daarnaast moet rekening worden gehouden met een heffing van successierecht tegen het hoogste tarief van 60 procent. Door een Franse samenlevingsovereenkomst op te stellen - Pacte civil de solidarité (PACS) kan aanspraak worden gemaakt op een vrijstelling en geldt een lager tarief. Het inschakelen van een juridisch adviseur is ook hier aan te raden.