Hiltje de Beer: ‘We zagen het huisje waar we zoveel liefde en zorg in hadden gestoken, vernield worden'

In september 2002 overstroomt in het Zuiden van Frankrijk de rivier de Gardon. Bij de ramp vallen dertig doden en worden veel huizen vernietigd. Een van die huizen is het tweede huis van Hiltje en haar man Anne. Ten tijde van de ramp zijn ze in Frankrijk. Net op tijd verlaten ze het huis dat ze meer dan twintig jaar daarvoor hebben gekocht, om het een dag later met eigen ogen door het water vernield te zien worden.

Door Chantal Meijs

Hiltje (70): ‘In 1980 kochten we ons eerste ‘tweede huis’ in Frankrijk, op de grens van de Provence en Rousillon, tussen Nîmes en Avignon. We hadden al vaker in die omgeving gekampeerd, en toen we wat extra geld hadden, zeiden we tegen elkaar: “Wat zou het leuk zijn om hier een stuk grond te kopen, dat te bewaren en er een huisje op te zetten als we oud zijn.”
We zijn toen eens bij een makelaar binnengelopen, maar die zei dat als je een stuk grond koopt met een bouwvergunning erbij, je dat binnen vijf jaar moet bebouwen. Hij stelde voor dat we een stuk grond kochten waar al een klein huis of een schuur opstond. Dat konden we dan wel zo laten liggen en pas bebouwen als we daar tijd voor hadden.
We hebben een paar middagen met hem rondgereden en heel veel gezien. Toen kwamen we bij ‘ons’ huisje en waren meteen verliefd. We hebben het ook zó gekocht.’

Poppenhuisje
‘Het was een oud jachthuisje aan een rivier. Het laatste huisje van het dorp: het huis van de buren lag zo’n 600 meter verderop. Omdat het midden in een natuurgebied lag, moesten we er via een slagboom komen. Van die slagboom hadden we een sleutel. Eigenlijk was het één grote kamer, met een aparte douche en een aparte keuken. Het had een vrij lage zolder waar we zelf twee kamertjes op geknutseld hebben. Mijn man noemde het altijd mijn poppenhuisje.
We hebben veel zelf geklust, maar omdat we destijds allebei nog werkten, hebben we ook regelmatig een aannemer in de arm genomen om bijvoorbeeld het dak te vernieuwen. We hadden daar iemand die dat soort dingen voor ons regelde. Die kende dan altijd wel een mannetje die de klus kon klaren. De ‘officiële’ aannemers die wij in de arm wilden nemen, vond hij belachelijk duur. We hebben daar behoorlijk wat ellende door gehad. Daarom zou ik mensen willen adviseren altijd een goede aannemer te nemen, als je in Frankrijk iets laat doen. Dan heb je al die ellende niet dat ze niet komen opdagen, dat ze failliet gaan of dat ze slecht werk leveren. Met goede aannemers hebben wij prima ervaringen. Maar je moet niet voor een dubbeltje op de eerste rang willen zitten.’

Verhuren
‘In die eerste tijd gingen we altijd met de auto naar Frankrijk. Je had toen nog niet de mogelijkheden die je nu hebt, met het vliegtuig en de TGV. Dat deden we dan in anderhalve dag, met een overnachting in Bourgondië. Maar dat hadden we wel over voor gegarandeerd mooi weer.
Voor onze kinderen – die toen tussen de tien en veertien waren - was zo’n eigen huis wel even een tegenvaller. Zij waren kampeerterreinen gewend, waar veel kinderen waren en ze snel vriendjes maakten. We hebben dat opgelost door vriendjes mee te vragen.
Omdat we toen nog niet de tijd hadden om vaak naar Frankrijk te gaan, hebben we het huis regelmatig verhuurd. We zetten advertenties in de krant en hadden op een gegeven moment een kleine vaste klantenkring van een aantal gezinnen die jaarlijks terugkwamen. Dat is toch een behoorlijke tegemoetkoming in het onderhoud. We hebben er goede ervaringen mee. In die twintig jaar dat we ons huisje verhuurden, hebben we maar één keer een vreselijke bende aangetroffen.’

Overstroming

‘In september 2002 is ons huisje vernield door een overstroming van de rivier de Gardon. Het dorp waar we woonden, lag in wat men de ‘gorge’, de keel, noemt. Aan weerszijde van de rivier begonnen al vrij snel de bergen. Ons huis en onze tuin lagen zo’n vier meter boven het water, maar onze parkeerplaats liep langzaam af, en als we weg wilden, moesten we via een pad langs de rivier.
Het had die hele dag al enórm geregend en geonweerd. Wij hadden ‘s ochtends een fietstocht willen maken, maar zijn naar onze auto teruggevlucht, zó ging het tekeer.
’s Avonds werden we opgebeld door de burgemeester. Die zei dat we er rekening mee moesten houden dat het nog de hele nacht zo door zou gaan en dat er nog ontzettend veel water bij zou komen.
Mijn man vroeg toen of we de auto dan niet moesten wegzetten. Zij zei dat we dat zeker moesten doen en dat het pad naar ons huis waarschijnlijk onder water zou komen te staan.
Nu hadden we al eens meegemaakt dat de rivier langzaam omhoogkwam en dat we helemaal geïsoleerd zaten. Het water stond toen een meter onder de muur van onze tuin, en dat was niet prettig. Dat water stroomt ook niet rustig. Dat is alsof je een emmer leeg gooit.’

‘Het dak dreef verder’
‘We hebben toen besloten weg te gaan en hebben overnacht bij kennissen die zo’n twintig meter boven ons woonden. Dat is een verstandige beslissing geweest, want de volgende dag hadden we al niet meer uit ons huis gekund.
Vanuit het huis van die kennissen hebben we gezien hoe ons huis helemaal overspoeld werd. Op een gegeven moment hoorden we een geweldige klap en toen dreef het dak verder en zagen we ons beddengoed en onze schemerlampen mee gesleurd worden door het water.
Wat ik toen voelde, was heel dubbel. Je ziet je huisje waar je zoveel liefde en zorg in hebt gestoken, vernield worden. Maar van de andere kant ben je ook weer zó blij dat je leeft. Als we in ons huis waren gebleven, waren we niet te redden geweest. Ook niet door een helikopter, want ons huisje stond vlak tegen een steile rotswand aan.’

Nieuw stuk grond

‘We hebben vier dagen bij onze kennissen moeten blijven. Het water zakte langzaam, maar alle wegen waren bedekt met een dikke laag slib en klei. We konden dus niet weg uit het dorp. Het gebied werd tot rampgebied verklaard. In ons dorp zijn vijftig huizen vernield en in totaal zijn bij die ramp dertig doden gevallen.
De Franse verzekering heeft alle schade vergoed en het terrein werd onteigend. Daar mocht dus niet meer op gebouwd worden. Wij kregen een nieuw stuk grond aangeboden, helemaal aan de andere kant van het dorp, in de heuvels. Maar daar gingen heel wat verwikkelingen met verzekeringen en overheden aan vooraf.
Het aanbod hebben we een paar jaar in de la laten liggen. Een nieuw huis bouwen, dat is toch een hele onderneming. Uiteindelijk hebben we het toch gedaan, en het huis is nu net klaar. Het bouwen van een zo grote afstand is mij enorm meegevallen. We hadden een goede aannemer en via e-mail kun je dingen heel snel regelen.’

Familiehuis

‘Ons nieuwe huis is een kleine villa in een villawijkje, met een schitterend uitzicht. We hebben drie behoorlijke slaapkamers boven en nog eentje beneden, een grote kamer met een open keuken en twee badkamers. Het is nog niet helemaal af, maar we kunnen er nu comfortabel wonen. We doen ook veel dingen zelf: we hebben onder andere zelf het schilderwerk gedaan. Dat is een behoorlijke klus, maar we doen het met erg veel plezier.
Omdat we nu allebei niet meer werken, kunnen we er vaker naartoe. Dit huis gaan we dan ook niet verhuren. We willen de vrijheid hebben om – bijvoorbeeld als de weersvooruitzichten hier slecht zijn, tegen elkaar te kunnen zeggen: “Hup, we pakken onze koffers en we gaan.”
In de zomer komen de kinderen en kleinkinderen langs. Ze zullen ook zeker tijdens schoolvakanties, als wij er niet zijn, gebruik gaan maken van dit huis. Op die manier wordt het een beetje een familiehuis en dat vind ik erg leuk.’

Tips van Hiltje:
‘Wat me bij het bouwen en inrichten van ons huis in Frankrijk goed heeft geholpen, is dat ik me geabonneerd heb op een Frans woontijdschrift. Je haalt er niet alleen je Frans enorm mee op, maar je leert ook allerlei bouw- en interieurtermen. Ook kom je erachter wat leuke winkels zijn.’

‘Bij bijna elke makelaar, in veel winkels en soms zelfs bij de bakker staat een rekje met gekleurde folders waar het hele huizenaanbod van de streek instaat. Ben je in het Zuiden van Frankrijk op vakantie en ben je van plan daar een tweede huisje te kopen, pik dan eens een paar van die folders mee. Je raakt zo goed op de hoogte van wat er zoal te koop is en hoe de prijzen liggen.’